Η παρούσα εργασία εξετάζει την ενσωμάτωση των ψηφιακών τεχνολογιών στο πεδίο της πολιτιστικής κληρονομιάς και ειδικότερα τον ρόλο των ψηφιακών συλλογών μουσείων στη διαδικτυακή πρόσβαση του κοινού. Η είσοδος των ψηφιακών τεχνολογιών στον χώρο της πολιτιστικής κληρονομιάς έχει αλλάξει τον τρόπο της μουσειακής τεκμηρίωσης, καθώς και της οργάνωσης, προβολής και διάθεσης των συλλογών. Οι ψηφιακές συλλογές αποτελούν μέρος των νέων τεχνολογιών στην πολιτιστική κληρονομιά, καθώς αξιοποιούν ψηφιοποίηση, βάσεις δεδομένων, μεταδεδομένα, διαδικτυακές πλατφόρμες και εργαλεία αλληλεπίδρασης για την τεκμηρίωση και διάχυση πολιτιστικού υλικού. Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για μια ακόμη μουσειακή πρακτική, αλλά για έναν σημαντικό τρόπο διάχυσης πολιτιστικού περιεχομένου, ενίσχυσης της προσβασιμότητας και επαναδιαμόρφωσης της σχέσης ανάμεσα στο μουσείο και το κοινό.

(more…)

Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται ολοένα και περισσότερο η ανάπτυξη και η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην επιστήμη της αρχαιολογίας. Στο πλαίσιο αυτό, η τηλεπισκόπηση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μεθοδολογικές προσεγγίσεις, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον εντοπισμό, την καταγραφή και την ανάλυση αρχαιολογικών καταλοίπων.

(more…)

Δείτε ορισμένα από τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την εφαρμογή της μεθόδου SFM/MVS από τους μεταπτυχιακούς φοιτητές στο πλαίσιο του μαθήματος κατά το εαρινό εξάμηνο του 2025.

(more…)

This study provides an overview of recent uses of Augmented Reality (AR) in Cultural Heritage (CH) through a detailed review of scientific papers in the field. Research articles published in Scopus and Clarivate Web of Science databases over the past five years were analyzed. The results revealed eight trending topics of applying AR technology to CH: 3D reconstruction of cultural artifacts, digital heritage, virtual museums, user experience, education, tourism, intangible cultural heritage, and gamification. Each topic is discussed in detail providing insight into existing applications and the challenges encountered. A critical assessment is also provided to guide future developments in user-centered, culturally sensitive, and sustainable AR applications.

(more…)

Η συντήρηση και αποκατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι θεμελιώδους σημασίας για τη διατήρηση της ιστορικής και καλλιτεχνικής ταυτότητας των κοινωνιών. Τα τελευταία χρόνια, οι τεχνολογικές εξελίξεις προσφέρουν σημαντικά εργαλεία που ενισχύουν τις πρακτικές συντήρησης, επιτρέποντας την τεκμηριωμένη αξιολόγηση, παρακολούθηση και μοντελοποίηση της κατάστασης των αντικειμένων. Η παρούσα εργασία εξετάζει τις κύριες ψηφιακές τεχνολογίες που εφαρμόζονται στη διαχείριση φθορών, τη μελέτη υλικών αλλοιώσεων και την υποστήριξη συντηρητικών επεμβάσεων.

(more…)

Η θεματική της παρούσας εργασίας αφορά στην προσβασιμότητα στην πολιτιστική κληρονομιά. Ο όρος «προσβασιμότητα» είναι αρκετά ευρύς και αναφέρεται στην παροχή στήριξης σε άτομα με διαφορετικές δυσκολίες, όπως η αναπηρία, η φτώχεια, ο αναλφαβητισμός, κ.α. Η μεγάλη πλειοψηφία της βιβλιογραφίας σε αυτό το θέμα αφορά κυρίως τα Άτομα με Αναπηρία, ειδικά με προβλήματα όρασης, ενώ οφείλουμε να φροντίζουμε και για τις υπόλοιπες εκδοχές της. Σκοπός της εργασίας είναι η συσσώρευση, η κριτική και η σύγκριση των μεθόδων που υιοθετούν σήμερα πολιτιστικοί φορείς ώστε να καθιστούν τους χώρους τους προσβάσιμους. Παρακάτω, θα αναλύσουμε τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι νέες τεχνολογίες έχουν ενσωματωθεί σε σημεία ενδιαφέροντος στον τομέα του πολιτισμού για την ενίσχυση της ελεύθερης πρόσβασή τους.

(more…)

Οι τεχνολογίες τρισδιάστατης (3D) απεικόνισης, περιλαμβάνοντας τεχνικές αποτύπωσης (scanning, κ.α.) και οπτικοποίησης, έχουν πλέον καθιερωθεί ως βασικά εργαλεία στη σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα και στη διαχείριση της πολιτισμικής κληρονομιάς. Μέθοδοι όπως η φωτογραμμετρία, η επίγεια και η από-αέρος σάρωση με λέιζερ (LiDAR), καθώς και οι τεχνικές τρισδιάστατης μοντελοποίησης, προσφέρουν ακρίβεια, ταχύτητα και επαναληψιμότητα στην τεκμηρίωση και ανάλυση αρχαιολογικών χώρων, αντικειμένων και μνημείων. Το άρθρο διερευνά το θεωρητικό και τεχνολογικό υπόβαθρο αυτών των μεθόδων, παρουσιάζει ενδεικτικά παραδείγματα από την ελληνική και διεθνή εμπειρία, και συζητά τον ρόλο τους στην τεκμηρίωση, προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προκλήσεις και δυνατότητες που ανακύπτουν από τη χρήση 3D τεχνολογιών τόσο στην επιστημονική έρευνα όσο και στην εκπαίδευση, την ερμηνεία και τη παρουσίαση.

(more…)

Η ανάδειξη και η διατήρηση της πολιτισμικής κληρονομιάς αποτελεί θεμελιώδη σκοπό της αρχαιολογίας και υποχρέωση των αρχαιολόγων του σήμερα. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι ραγδαίες εξελίξεις στον χώρο των ψηφιακών τεχνολογιών έχουν φέρει στο προσκήνιο τις 3D τεχνολογίες ως έναν σημαντικό σύμμαχο στην τεκμηρίωση, μελέτη και αποκατάσταση των αρχαιολογικών ευρημάτων[1]. Μέσα από μια πληθώρα τεχνικών όπως η τρισδιάστατη σάρωση, η φωτογραμμετρία και η τρισδιάστατη εκτύπωση, δίνεται η ευκαιρία αποτύπωσης της μορφής, της δομής και των λεπτομερειών τόσο μεμονωμένων αντικειμένων όσο και ολόκληρων αρχιτεκτονικών συνόλων σε μοντέλα υψηλής ακρίβειας[2]. Η εφαρμογή των συγκεκριμένων τεχνολογιών δεν σταματά μόνο στη δημιουργία ψηφιακών αντιγράφων, αλλά εκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα χρήσεων, όπως η ανακατασκευή κατεστραμμένων μνημείων, η εικονική επανατοποθέτηση ευρημάτων στο αρχικό τους περιβάλλον, η μελέτη χωρίς την ανάγκη φυσικής παρέμβασης, καθώς και η εκπαιδευτική και πολιτιστική αξιοποίησή τους μέσω εικονικών περιηγήσεων και διαδραστικών εφαρμογών[2]. Στόχος του συγκεκριμένου άρθρου είναι να έρθουμε σε επαφή με τις δυνατότητες και τον τρόπο εφαρμογής των 3d τεχνολογιών στον τομέα της αρχαιολογίας κατανοώντας ταυτόχρονα τα πλεονεκτήματα και τα αρνητικά τους.

(more…)

Τα Ψηφιακά Δίδυμα έχουν έρθει στον τομέα διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς για να αλλάξουν τον τρόπο που κάνουμε τεκμηρίωση μνημείων ιστορικής σημασίας και αρχαιολογικών χώρων. Παρά το γεγονός ότι διάφορα project έχουν αρχίσει να συμπεριλαμβάνουν τη δημιουργία Ψηφιακών Διδύμων στη δράση τους, παρατηρείται μία έλλειψη συγκεκριμένου κώδικα λειτουργίας για την κατασκευή τους. Σταδιακά η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει βήματα για την κανονικοποίηση της παραπάνω διαδικασίας.

(more…)

Η πολιτιστική κληρονομιά, είτε αυτή είναι υλική, είτε άυλη, αποτελεί σίγουρα έναν από τους θεμελιώδεις άξονες ταυτότητας, μνήμης και συλλογικής συνείδησης. Η διαφύλαξη, η μελέτη και η ανάδειξή της ξεκίνησε από το παρελθόν και ως λογικό επακόλουθο, σήμερα εντάσσεται σε ένα νέο τεχνολογικό και κοινωνικό πλαίσιο, όπου οι ραγδαία αναδυόμενες ψηφιακές τεχνολογίες επανακαθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται και αλληλεπιδρά με την πολιτιστική εμπειρία. Στο χώρο της πολιτιστικής κληρονομιάς και ιδιαίτερα των ανθρωπιστικών επιστημών, όπως για παράδειγμα στην αρχαιολογία, τεχνολογίες όπως η τρισδιάστατη απεικόνιση, η εικονική πραγματικότητα και η τεχνητή νοημοσύνη, έχουν τα τελευταία χρόνια ξεκινήσει να εφαρμόζονται, διευκολύνοντας τη συντήρηση μνημείων, καταλοίπων και ευρημάτων, αλλά και βοηθώντας σε μεγάλο βαθμό την ανάδειξή τους σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού.

(more…)